Ochtend in Jenin - Susan Abulhawa

Roman over 'de andere kant' van het Palestijns-Israëlisch conflict: de Palestijnse vluchtelingen die uit hun land verbannen werden na de stichting van de staat Israël in 1948.

De familie Abulheja wordt gedwongen hun dorp Ein Hod te verlaten en naar een vluchtelingenkamp in Jenin te vertrekken. In de chaotische vlucht raakt de jonge Isma'iel vermist. Hij wordt meegenomen door een Israëlische soldaat en groeit op als een joodse jongen met de naam David. Zijn tweelingbroer Joessoef kiest, gedreven door een alomvattende haat jegens de bezetters, de radicale kant van de PLO. Door de ogen van Amaal, hun jonge zusje, zien we hoe drie decennia van geweld en oorlog voorbijgaan.

****

Susan Abulhawa (Koeweit, 1970) is een dochter van Palestijnse vluchtelingen en kende een chaotische jeugd waarin ze na de scheiding van haar ouders kort na haar geboorte, afwisselend verbleef in Koeweit, Jordanië, Palestina en de Verenigde Staten, uiteindelijk belandde ze zelfs in de pleegzorg. Ze studeerde biomedische wetenschappen en werkte als researcher in de farmaceutische industrie. Ze is mensenrechtenactivist, politiek commentator en oprichter van Playgrounds for Palestine, een organisatie die zich inzet voor het recht van Palestijnse kinderen om te spelen. Maar ze is dus ook auteur. In de VS publiceerde ze artikelen over de Palestijnse kwestie, ze schrijft poëzie en heeft tot nog toe drie boeken uitgebracht, Ochtend in Jenin is haar debuut. Het boek werd oorspronkelijk in 2006 gepubliceerd als Het litteken van David maar met de heruitgave onder de titel Mornings in Jenin in 2010 brak het internationaal door.

Het boek is helemaal chronologisch opgebouwd en loopt over verschillende decennia. Daardoor leest het heel erg gemakkelijk. De actualiteit staat nu nog steeds bol van wat er zich allemaal afspeelt in Palestina en Israël en dat blijkt dus al bijna een eeuw aan de gang. Susan Abulhawa kent als geen ander de situatie van de Palestijnen in bezet gebied en dit heeft ze goed uit de doeken gedaan. De ellende die de familie Abulheja meemaakt is werkelijk hallucinant. Door de lange periode die ze beschrijft, is het geen gedetailleerd boek geworden maar meer een overzicht van wat er zich gedurende die tijd heeft afgespeeld. Het mogen dan wel fictieve personages zijn, het verhaal is helemaal op feiten gestoeld. De wreedheden die gewoon uit het niets komen, zijn verschrikkelijk om te lezen, laat staan dat je ze moet ondergaan, en toch is dit ook nu nog dagelijkse realiteit in het gebied.

Ochtend in Jenin is absoluut een boek dat je kan aangrijpen maar je er emotioneel in verliezen, is niet aan de orde, daarvoor beslaat het een teveel aan decennia en generaties. Susan Abulhawa is er echter wel in geslaagd om de lezer zich betrokken te laten voelen bij het leed dat het Palestijnse volk wordt aangedaan, afschuw is zeker een emotie die bij de lezer opkomt. En de wetenschap dat dit ook nu nog aan de gang is, roept een vorm van kwaadheid op.

Er mag dan wel veel ellende te lezen zijn in dit boek, er is toch ook hoop te bespeuren en het boek gaat zeker ook over vriendschap en liefde, al dan niet in familieverband.

Ochtend in Jenin is een boek dat een heel erg goed beeld geeft van het leven in de kampen en het leest vlot. Je zou kunnen zeggen dat het een mooi boek is, maar dat is toch een woord dat je in feite niet kan bezigen gezien het onderwerp, onderdrukking, martelingen, moord en allerlei andere wreedheden zijn moeilijk 'mooi' te noemen. Moest je nog geen beeld gehad hebben van de situatie in de streek, na het lezen van dit boek, kan je er niet meer onderuit, wat er daar gebeurt is pure horror, onbegrijpelijk!

Uitgeverij: De Geus (2012) - 413 blz.

Oorspronkelijke titel: Mornings in Jenin (2010)

Vertaling: Marianne Gaasbeek

De zaak Alaska Sanders - Joël Dicker

April 1999. Mount Pleasant, een rustig stadje in de Amerikaanse staat New Hampshire, wordt opgeschud door een gruwelijke moord. Het lichaam van een jonge vrouw, Alaska Sanders, wordt gevonden aan de rand van een meer. De politie verkrijgt al snel een bekentenis van de dader en zijn handlanger en sluit het onderzoek.

Elf jaar later ontvangt sergeant Perry Gahalowood een verontrustende, anonieme brief, die de uitkomst van het eerdere onderzoek geheel in twijfel trekt. Wat als er een grove fout is gemaakt?

Met hulp van de bevriende schrijver Marcus Goldman, die inmiddels beroemd is geworden door zijn boek over Harry Quebert, besluit Perry het onderzoek te heropenen, met alle gevolgen van dien.

****

Joël Dicker (Genève, 1985) is een Zwitserse bestsellerauteur die met zijn tweede boek, De waarheid over de zaak Harry Quebert (2012) doorbrak en prijzen in de wacht sleepte. Ondertussen heeft hij 8 boeken op zijn naam staan waarvan er 7 verschenen zijn in Nederlandse vertaling. De zaak Alaska Sanders is zijn derde boek met Marcus Goldman.

De manier waarop de auteur zijn boeken in deze reeks vormgeeft, is best speciaal. Goldman doet onderzoek naar een moord die elf jaar geleden plaatsvond en waarrond hij een boek zoekt te schrijven en het is dat verhaal dat we lezen. Harry Quebert die de hoofdrol speelde in het eerste boek in de serie, krijgt nu een zeer kleine plaats in het boek, het is geen meerwaarde maar zorgt wel voor enige continuïteit. 

Het onderzoek naar de cold case is erg boeiend geschreven en het verhaal heeft een stevige plot die geweldig goed in elkaar zit. Dicker brengt er vaak verrassende plotwendingen in en al helemaal aan het einde bij de ontknoping. Het is een echt puzzelwerk geworden en het onderzoek draait verschillende kanten uit, Goldman en Gahalowood worden regelmatig op het verkeerde been gezet en de lezer dus ook.

De auteur diept de verschillende personages uit en hij vertelt gedetailleerd, nadeel is dat het boek daardoor soms de neiging vertoont om langdradig te worden en er sloop wel wat herhaling in. Er zaten erg veel verwijzingen in naar de twee vorige delen en dit was ook al geen meerwaarde. Toch las het boek enorm vlot en vlieg je er doorheen. Persoonlijk vond ik de ontknoping zoals gezegd heel erg verrassend maar langs de andere kant was het toch ook wat ontgoochelend. Er waren doorheen het boek onvoldoende of zelfs geen aanwijzingen in deze richting en de dader kwam piepen als een duveltje uit een doosje. Of ik heb er over gelezen, dat kan ook natuurlijk.

De zaak Alaska Sanders is een stevig geconstrueerd boek met een sterke plot en vele verrassende plotwendingen. Het had misschien iets dunner mogen zijn, wat minder uitgesponnen, de spanningsboog ontbrak daardoor immers maar niettemin was het een waar genot om in dit boek te kunnen duiken, het leesplezier scoorde hoog. Joël Dicker is een fantastisch verhalenverteller.

Eerder: De waarheid over de zaak Harry Quebert, Het boek van de Baltimores, Een wild dier

Uitgeverij: De Bezige Bij (2022) - 568 blz.

Oorspronkelijke titel: L'Affaire Alaska Sanders

Vertaling: Angela Knotter

De val - Matthias M.R. Declercq

Vijf jongens, vijf aardige jongens

Min of meer bij toeval ontmoeten ze elkaar in de loop van een paar jaar, aan het begin van deze eeuw, omdat ze alle vijf één doel kennen: de koers. Ze ambiëren allemaal een carrière als profrenner. Op het jaagpad langs de Schelde, van Gent naar Oudenaarde, trainen ze samen. Iljo Keisse, Wouter Weylandt, Dimitri De Fauw, Bert De Backer en Kurt Hovelijnck.

Ze zijn jong, viriel, populair, en schoppen het inderdaad tot profwielrenner. Their finest hour, als ze het eenmaal zijn. Maar het leven blijkt harder dan de droom. Wat hen samenbracht, de koers, rukt hen ook uit elkaar. Ongenadig en definitief. Vijf jongens, vijf aardige jongens.

***

Matthias M.R. Declercq (1985) is afkomstig uit West-Vlaanderen en woont in Gent waar hij ook vaak rijdt op het jaagpad dat de basis vormt voor dit boek. Hij studeerde Politieke en Sociale Wetenschappen waarna hij schreef voor o.a. De Morgen, Humo en het wielertijdschrift Bahamontes. Hij ontdekte een voorliefde voor taal en verhaal en zo kwam zijn debuut uit in 2017 (De val) en een tweede boek (De ontdekking van Urk) in 2020. Beide zijn non-fictie boeken die echter lezen als een verhaal maar ze zijn dus wel degelijk gebaseerd op ware gebeurtenissen. In 2021 kwam er een zesdelige Belgische sportdocumentaire (Het Scheldepeloton) uit dat gebaseerd is op het boek De val.

Het was eens wat anders om te lezen, een volledig boek over wielrennen. Over 5 jonge mannen met veel ambitie en daardoor lees je een stuk sportgeschiedenis over een periode van ongeveer 15 jaar aan het begin van deze eeuw. Maar dat is het zeker niet alleen, het boek gaat meer nog over vriendschap, volwassen worden en het overwinnen van tegenslagen, het leven dus.

De auteur heeft het verhaal met heel veel flair geschreven en zeker in het begin met heel wat humor, later in het boek werd het wel serieuzer. De opbouw was ook geen sinecure, het verhaal flippert nogal heen en weer doorheen de tijd maar het is niet zo dat je de draad kwijt raakt, het lukte aardig goed om de tijdslijn te blijven volgen, of toch ongeveer. Het zorgde er zeker voor dat het daardoor interessanter las.

Inhoudelijk moet je er toch wat voor zijn, als je totaal niet geïnteresseerd bent in het wielrennen is het af en toe iets té wielerachtig en taande de interesse maar voor het overgrote deel las het toch als een ware roman.

De val las vlot en je werd zeker meegenomen in het verhaal van de vijf jongens, in hun dromen en ambitie, vriendschap en overwinningen en dat niet alleen op sportief vlak. Het was tof om als complete leek in het wielrennen een kijkje te kunnen nemen in deze wereld maar dan achter de schermen. Matthias Declercq is er absoluut in geslaagd om de lezer mee te slepen in het verhaal van deze jongens en de feiten in een eerlijk verhaal te gieten. De titel is zeer treffend gekozen en deze oudere cover ook, de nieuwe uitgave oogt totaal anders.

Uitgeverij: Manteau (2016) - 281 blz.

In de ban van de jaarring - Valerie Trouet (samensteller)

Onze oudste bomen en de verhalen die ze vertellen

'Bomen hebben een geheugen. Ze bewaren de geschiedenis, en ze vertellen altijd de waarheid.' (Valerie Trouet)

Een boom vertelt meer dan je denkt. Samen met wetenschappers van over de hele wereld neemt Valerie Trouet je in dit prachtig geïllustreerd boek mee op een fascinerende reis door de tijd aan de hand van jaarringen.

Ze ontrafelen de verhalen van tien bijzondere oerbomen, van de reuzensequoia in Californië en de kauriboom in Nieuw-Zeeland tot de oeroude zomereik in West-Europa. Elke boom vertelt over het klimaat waarin hij groeide, de natuurrampen die hij overleefde en de mensen waarmee hij eeuwenlang in wisselwerking leefde.

In In de ban van de jaarring brengen elf topwetenschappers een ode aan de kracht, wijsheid en veerkracht van bomen. Ze vertellen niet alleen hun eigen verhalen, maar tonen je ook wat bomen ons vertellen over het verleden, het heden en de toekomst van onze aarde.

Valerie Trouet (Heverlee, 1974) is doctor in de bio-ingenieurwetenschappen en is vooral bekend van haar wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de dendrochronologie, de datering van jaarringen van bomen. Ze bestudeert al meer dan twintig jaar de klimaatverandering aan de hand van deze jaarringen en daar hoort ook de invloed van het vroegere klimaat op onze ecosystemen en menselijke systemen bij. Ze schreef eerder de bestseller Wat bomen ons vertellen dat bekroond werd met de Jan Wolkersprijs voor beste natuurboek.

In dit boek schreef ze zelf de inleiding maar in de 10 overige hoofdstukken laat ze wetenschappers aan het woord van over de hele wereld en die hun aandacht aan 1 bijzondere boom geven waar ze dan ook jaren grondig onderzoek naar gedaan hebben. En dit zijn absoluut zéér interessante bomen die ons veel kunnen vertellen, niet alleen over de levensloop of het ontstaan of bestaan van de boom zelf en van hun soort maar ook over de klimatologische omstandigheden van vroeger en nu. Zo komt er zelfs wat geschiedenis aan te pas in een aantal van deze hoofdstukken.

Doordat het 10 verhalen zijn in toch wel korte hoofdstukken, lees je af en toe wel eens hetzelfde. Maar langs de andere kant lezen de hoofdstukken door de eigen aanpak van de verschillende wetenschappers telkens weer anders door hun verschillende benaderingen en spreekt het ene je misschien wel meer aan dan de andere. Wat ze wel allemaal gemeen hebben, is dat de focus toch altijd ligt op de relatie van deze bomen tot het klimaat.

In In de ban van de jaarring lees je wel wat interessante dingen maar door de korte hoofdstukken door telkens een andere schrijver is er toch veel overlapping en ze zijn ook niet allemaal even begenadigd als schrijver voor een breder publiek. Het boek is wel heel mooi vormgegeven en er staan schitterende illustraties in, prachtig! Inhoudelijk smaakte dit boek toch minder dan haar eerdere bestseller Wat bomen ons vertellen en dat wél volledig van haar hand is.

Eerder: Wat bomen ons vertellen

Uitgeverij: Lannoo (2025) - 209 blz. (210-224 Galerij, Aanbevolen literatuur, Register, Dankwoord)

Oorspronkelijke titel: In the Circle of Ancient Trees

Vertaling: Fred Hendriks en Nicole Seegers

Illustraties: Blaze Cyan

Elke laatste adem - Michael Robotham

Philomena McCarthy weet als geen ander hoe belangrijk het is om werk en privé gescheiden te houden. Ze werkt hard aan een mooie carrière bij de Metropolitan Police, terwijl haar vader en ooms beruchte Londense gangsters zijn.

Op een nacht treft Phil tijdens een patrouille een kind aan dat in pyjama alleen ronddwaalt. Wanneer ze het meisje terug naar huis brengt, ontdekt ze daar de nasleep van een dodelijke inbraak. Ondertussen wordt een paar kilometer verderop een bekende juwelier gevonden, vastgebonden aan een explosief in zijn geplunderde winkel.

De misdaden lijken met elkaar verbonden te zijn en al het bewijs leidt naar Philomena's vader. Phils twee werelden botsen en ze komt midden in een gemene bendeoorlog terecht die een gevaar vormt voor haarzelf, haar carrière en iedereen van wie ze houdt.

*****

Michael Robotham (Casino, Nieuw-Zuid-Wales, 1960) heeft met dit boek dan toch een vervolg geschreven op de thriller Als je van mij bent en daar kan ik niet anders dan héél blij mee te zijn. De Australische thrillerauteur en journalist debuteerde in 2004 met De verdenking en sindsdien ben ik absoluut fan van deze auteur. En nu voert hij Philomena McCarthy toch terug ten tonele samen met haar 'maffia-familie' en ik ben ook nu weer stevig onder de indruk van het schrijverstalent van de auteur wat betreft het schrijven van een spannend en humorvol boek met een stevige plot.

Als meesterverteller weet de auteur je van in het begin aan het boek te kluisteren en dit blijft zo tot je het boek dichtslaat. Zijn personages zijn schitterend en vooral de keuze voor een misdaadfamilie is een fantastisch goede vondst gebleken. Robotham weet je regelmatig op de lachspieren te werken met deze excentrieke familie, de discussies en conversaties zijn fantastisch om te lezen.

Maar evenzo de plot, de lezer blijft lange tijd in het ongewisse en ook al krijg je stilletjes aan wat vermoedens, toch zijn er wendingen die je helemaal niet ziet aankomen. En spannend werd het ook.

Elke laatste adem is een boek met een fantastische plot, mooie personages, het is spannend en zeer vlot geschreven met humor. Michael Robotham blijft een van mijn favoriete auteurs. Dikke aanrader maar lees zeker eerst het vorige boek met Philomena McCarthy.

Eerder: Gebroken, Vuurvast, Boetedoening, De afrekening, Zeg dat het je spijt, Door mijn ogen, Leven of dood, Sluit je ogen, Verwachting, De andere vrouw, Meisje zonder verleden, Meisje zonder leugens, Als je van mij bent, Meisje zonder hoop

Uitgeverij: De Bezige Bij (2025) - 430 blz.

Oorspronkelijke titel: The White Crow

Vertaling: Daniëlle Stensen

Jonkvrouw - Jean-Claude van Rijckegem & Pat van Beirs

Marguerite van Male is veertien en een half. Ze is de erfgename van Vlaanderen. Ze droomt van een witte ridder die haar naar een kasteel in de wolken zal voeren. Maar de ridders die ze ontmoet zijn allemaal sufferds die niet bestand zijn tegen haar pittige karakter en haar opvliegende aard. Op een dag beslist haar vader met wie ze die zomer zal huwen...

In haar eigen woorden vertelt Marguerite over haar vreselijke vossenhaar dat nooit in vorm blijft, over Willem die een meester is in de zoenkunde, over Roderik uit wiens kaakbeen ze een tand heeft geslagen, over de monnik Zannekin die stinkt als een varkenskot, over de vrije stad Brugge met haar knarsende uithangborden, over de boeken van haar moeder met hun smachtende liefdesverhalen, over de rode zweertjes in het gezicht van haar toekomstige echtgenoot en over de zwarte haat die ze voelt voor haar bloedeigen vader.

****

Jean-Claude van Rijckeghem (Gent, 1963) is voornamelijk bekend als scenarist en filmproducent maar hij is ook auteur. In eerste instantie schreef hij samen met Pat van Beirs 2 junior boeken rond het personage Spijker en het derde en vierde boek van hen beiden zijn de 2 historische jeugdromans Jonkvrouw en Galgenmeid. Daarna schreef van Rijckeghem nog vier junior en young adult boeken maar dan solo. Pat van Beirs (Gent, 1954) is scenarioschrijver, vertaler, leraar en auteur. Ook hij schreef na de vier gezamenlijke boeken nog enkele boeken op eigen naam. Jonkvrouw won net als Galgenmeid verschillende prijzen zoals de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen en de Boekenleeuw.

In Jonkvrouw vertelt Marguerite in de ik-vorm en in de tegenwoordige tijd over haar jeugd op het slot van Male bij Brugge. Het boek is gebaseerd op de historische figuur Margaretha van Male (1350-1405), een sleutelfiguur in de Vlaamse geschiedenis door haar huwelijk met de Bourgondische hertog Filips de Stoute. Over haar jeugd is heel weinig bekend en daar hebben de auteurs dan maar een verhaal rond gemaakt. Het werd een heel erg avontuurlijk boek van een meisje dat eigenlijk een jongen had moeten zijn en het werd zowaar een echt kwajongens boek, Marguerite moest absoluut niet onderdoen voor de jonge ridders in spe, integendeel, ze steekt ze meer dan eens de loef af.

Het verhaal speelt in de tweede helft van de 14e eeuw en dit bleek zeer zeker een boeiende periode. En dit valt goed te lezen in het boek, het mag dan soms wel op een schelmenroman lijken, de historische achtergrond komt heel goed naar voren waardoor je een zeer realistisch beeld krijgt van de tijdsgeest van toen.

Het werd zeker ook een spannend boek dat je reikhalzend doet verder lezen en het was daarbij vaak ook nog grappig en zelfs hilarisch soms, als je tenminste je fantasie laat gaan, ik zag het alleszins zó voor me en een verfilming van dit boek zou niet misstaan.

Jonkvrouw was voor mij een verrassende kennismaking met deze auteurs. De tip kwam van een bibliotheekmedewerkster en dat heb ik me absoluut niet beklaagd. Het is een spannend en humorvol boek met een gedegen historische achtergrond met ware basisfeiten ook al is het verhaal op zich verzonnen. Een mooi en vlot boek.

Uitgeverij: Facet (2005) - 280 blz.

Doodvonnis - Peter James

De dochter van Meg Magellan is voor een tussenjaar in Zuid-Amerika. Wanneer Meg wordt opgeroepen als jurylid bij een rechtszaak waarin een drugsbaron uit Brighton terechtstaat, is dat voor haar een welkome afleiding.

Maar dan krijgt ze een telefoontje waarin haar te kennen wordt gegeven dat als de rechtszaak niet eindigt in een vrijspraak, ze haar dochter nooit meer zal zien.

Een nieuwe zaak voor inspecteur Roy Grace.

***

Peter James (Brighton, 1948) is een Brits filmproducent en auteur van heel wat boeken waarvan de meesten behoren tot de Roy Grace-serie en welke al voor een deel verfilmd zijn. Brighton is de plaats waar het verhaal zich afspeelt zoals in alle Roy Grace-boeken en aangezien de auteur zelf afkomstig is van daar weet je dat hij geen moeite heeft om het geheel zeer realistisch te beschrijven.

Ditmaal is het boek toch enigszins anders opgevat dan we gewoon zijn. Vooreerst is er een zeer grote plaats ingeruimd voor het rechtbankgebeuren en dat is fijn om te lezen alhoewel gezegd moet worden dat er schrijvers zijn die hier beter voor in de wieg zijn gelegd. Niettemin heeft het zeker zijn goede momenten.

Ten tweede is er in dit boek toch maar een kleine rol toegewezen aan Roy Grace en is er weinig plaats voor een politieonderzoek, slechts her en der wordt er wat onderzoek gevoerd en dat is wel spijtig want Peter James is hier goed in.

Het boek leest vlotjes maar spannend wordt het niet. Het boek oogt ook niet als een geheel maar is eerder versnippert, veel rechtbank maar dan vooral gezien vanuit Meg Magellan als jurylid en haar verhaal buiten de rechtbank en wat veel herhaling bevat. Dan zijn er weer wat hoofdstukken met Roy Grace en Glenn Branson en verder nog wat hoofdstukken waarin de misdadigers aan bod komen. Het persoonlijke leven van Grace ontwikkelt zich ook nog minimaal wat verder.

Peter James heeft met Doodvonnis een andere piste proberen in te slaan maar persoonlijk vind ik dit toch minder geslaagd. Het boek begon heel erg goed, er zat zeker ook humor in en de plot was goed bedacht. De uitwerking en zeker deze van het rechtbankgebeuren vond ik minder goed geslaagd en ik miste het recherchewerk. Het boek leest wel vlotjes maar vrijblijvender en minder spannend dan zijn andere boeken. Peter James kan beter.

Eerder: Op sterven na dood, Ten dode opgeschreven, Doodskus, Dodemansrit, Perfectie, Schijndood, Doodsklok, Als de dood, Tot in de dood, Dodelijke affaire, Doodsangst, Ultiem bewijs, Een date met de dood, Een dodelijke gok

Uitgeverij: De Fontein (2024) - 377 blz.

Oorspronkelijke titel: Find Them Dead

Vertaling: Lia Belt