Een klein leven - Hanya Yanagihara

Vier studievrienden zoeken samen hun weg in New York: de charmante acteur Willem, de excentrieke kunstenaar JB, de getalenteerde architect Malcolm en Jude St. Francis. Jude is teruggetrokken, slim en raadselachtig, en zijn vrienden weten beter dan vragen te stellen over zijn verleden. Ze proberen zijn pijn te verlichten, maar naarmate de decennia verstrijken dringt zich de vraag op of Jude wel verlost kan worden van de demonen uit zijn verleden.

****

Hanya Yanagihara (Los Angeles, 1974) is een Amerikaanse schrijfster die opgroeide in Hawaï waar ze ook studeerde. Ze werkte als redactrice en journaliste voor reistijdschriften en The New York Times Magazine. Een klein leven uit 2016 is haar tweede boek en het boek waarmee ze doorbrak, het werd genomineerd voor de Man Booker Prize en de National Book Award. Haar debuut verscheen in 2013 en een derde boek in 2022.

Wat betreft pagina's is het een boek om U tegen te zeggen maar dat was in dit geval geen straf, het boek leest als een trein, de pagina's vliegen voorbij. Toch alleszins als je wat in het boek gevorderd bent want het was er toch wat inkomen in het begin. De personages worden gepositioneerd en dat verloopt best traag. De vier vrienden zijn ook nog jong in het begin van het boek maar uiteindelijk beslaat het toch een serieuze tijdspanne, de mannen worden ouder. En dan zijn er nog verschillende flashbacks.

Het verhaal verloopt dus traag maar eenmaal als de karakters duidelijk worden en je een inkijk krijgt in hun leven, wordt het interessant. Ze zijn allemaal student af en hebben hun weg te gaan in het arbeidsleven, vier verschillende mannen, vier verschillende jobs.

De auteur heeft heel veel tijd besteed aan de uitdieping van de verschillende vrienden maar uiteindelijk begint het boek vooral rond Jude te draaien. Op een organische wijze weet Yanagihara zijn leven én verleden langzaam maar zeker naar de voorgrond te brengen en verdwijnen de andere personages naar de achtergrond, zij vervullen nog slechts een rol in functie van het leven van Jude. Het is allesbehalve een rooskleurig leven geweest en hoe verder in het boek hoe meer ellende, kommer en kwel je voor de kiezen krijgt.

Het boek mag dan wel vlot lezen maar het riep toch wat ergernissen op, de hoeveelheid aan ellende en de mate waarin dit blijvend doorwerkte, had best wat minder gekund. Regelmatig kan je je ook niet van de indruk ontdoen dat je het al eens gelezen had, er slopen dus toch wel wat herhalingen in, het boek had gerust wat minder dik kunnen zijn, het zou de sterkte misschien toch wat aangescherpt kunnen hebben.

Een klein leven is een boek dat je niet vlug vergeet maar toch leek het een wat gemakkelijk onderwerp om de lezer te binden. In het begin bediende de schrijfster zich nog van wat humoristische en vlotte taal maar dit verdween in de loop van het boek. Wat zeer mooi was in het boek dat was de vriendschap en ook de liefde die tussen de spelers aanwezig was. En wat me ook nog verraste was het verschil tussen wat de personages van zichzelf vonden tegenover wat de anderen van hen vonden, dat kon een totale discrepantie zijn, een zeer goede vondst van de auteur. Het is zeker een goed boek en Hanya Yanagihara kan absoluut goed schrijven, en toch heeft het boek me niet helemaal gegrepen in tegenstelling tot wat ik verwachtte. Ik ben wel blij dat hij nu op mijn gelezen-lijst staat.

Uitgeverij: Nieuw Amsterdam (2016) - 750 blz.

Oorspronkelijke titel: A Little Life

Vertaling: Josephine Ruitenberg en Kitty Pouwels

Onze natuur - Peter Wohlleben

Fascinerende inzichten voor een leven in harmonie met de natuur

Peter Wohlleben onderzoekt de vraag hoe het kan dat het schijnbaar meest ontwikkelde wezen op deze planeet zijn eigen leefomgeving vernietigt.

Op meeslepende wijze onthult Peter Wohlleben de ware aard van de mens. Aan de hand van verrassende vergelijkingen tussen mensen, dieren en planten laat hij zien dat we verre van de kroon op de schepping zijn, en dat evolutie nog steeds een cruciale rol speelt in ons bestaan. Alleen door ons verleden en onze plaats in de natuurlijke wereld te begrijpen, kunnen we wegen inslaan die naar een duurzame toekomst leiden.

Peter Wohlleben (Bonn, 1964) studeerde bosbouw en werkte 20 jaar als ambtenaar bij de bosbeheerdienst in Rijnland. Hij nam echter ontslag omdat hij het niet eens was met de conventionele en vaak economisch gedreven bosbouwmethoden en is nu beheerder van een bos in de Eifel in opdracht van de gemeente Hümmel. Ook richtte hij de Wohlleben Waldakademie op om boseigenaren en het publiek te onderwijzen in ecologische en economisch duurzaam bosbeheer. Hij zet zich wereldwijd in voor de terugkeer van oerbossen. Met het verschijnen van Het verborgen leven van bomen in 2015 kwam hij wereldwijd in de belangstelling en sindsdien schreef hij meerdere boeken, treedt hij op in tv-programma's en geeft lezingen en seminars.

Onze natuur is, voor zover ik het kan beoordelen, het boek waarin hij zich het meest uitgesproken richt op de klimaatscrisis. Het is een zeer omvattend boek waarin hij enorm veel thema's aanraakt die te maken hebben met bomen, natuur en dier en dit steeds in relatie met de mens en de klimaatproblematiek. Dan heeft hij het evenzeer over bacteriën en virussen, de kleinste eencelligen tot planten en dieren en mens, maar hij benadrukt steeds dat de mens niet te onderscheiden is van natuur en dier. Daarmee relativeert hij het menselijk kunnen en denken aangezien we gewoon een onderdeel zijn en in de tijdsspanne van het bestaan van de aarde maar een speldenprikje.

In drie delen benadert hij de vraag waarom de mens als schijnbaar meest ontwikkelde wezen zijn eigen leefomgeving dreigt te vernietigen. Met behulp van wat Wohlleben ontdekte over bomen, natuur en dieren deelt hij zijn kennis en inzichten met de lezer en dit op een zeer interessante en leuke manier. Maar het is soms ook best wat nadenken omdat de auteur de problemen of vaststellingen op een filosofische manier benadert wat door de ene als baanbrekend wordt gezien en de andere als onwetenschappelijk. Feit is wel dat het zeer boeiend is en de lezer doet nadenken en doordat Peter Wohlleben voor een brede insteek koos, zijn er vele actuele problemen die besproken worden zoals bijvoorbeeld de verminderde vruchtbaarheid.

In het eerste deel stelt hij dat we nog steeds dieren zijn, in het tweede vraagt hij zich af of we de kroon op de schepping zijn en helemaal bovenaan in de keten staan en in deel drie schenkt hij aandacht aan de oplossingen die al bedacht zijn, welke voor- of nadelen ze hebben en wat de betere oplossingen zouden zijn.

Onze natuur is een boek dat me heel erg verrast heeft vooral door de brede kijk op de klimaatcrisis. Maar er waren evengoed interessante weetjes en onderzoeken die hij opgenomen heeft waardoor je geboeid blijft verder lezen zelfs in een vlug tempo.

Eerder: Het verborgen leven van bomen, De tuin, De geheime band tussen mens en natuur, De lange adem van bomen

Uitgeverij: A.W. Bruna (2024) - 234 blz.

Oorspronkelijke titel: Unser Wildes Erbe

Vertaling: Michel Bolwerk

De winter van de heks - Katherine Arden

Eén meisje kan het verschil maken...

Moskou brandt - de bewoners eisen antwoorden en zoeken een zondebok. Vasilisa, een meisje met buitengewone gaven, moet vluchten voor haar leven; ze wordt achtervolgd door de mensen die haar en haar magie verantwoordelijk houden voor hun tegenspoed.

Maar dan keert een wraakzuchtige demon terug, sterker dan ooit en vastbesloten de wereld in chaos te doen storten, samen met zijn verschillende bondgenoten, mens én geest.

Het lot van de mensheid en de magische wezens die hen omringen ligt in de handen van Vasya. Maar ze kan hen misschien niet allemaal redden...

****

Katherine Arden (Austin, Texas, 1987) schreef met dit boek het laatste deel in de Winternacht-trilogie en door haar interesse in de geschiedenis en cultuur van Rusland en haar studie van de Russische literatuur is het weer een levensecht verhaal geworden waarin ze historische feiten verwerkt heeft.

Vasilisa is een heel erg mooi personage en doorheen de trilogie zie je ze sterker worden en komen haar krachten langzaam tot wasdom. Ze wordt neergezet als een vrouw die het iedereen naar de zin wil maken maar dan toch uitgroeit tot een sterke, krachtige figuur hoewel ze ook weet dat ze nog veel te leren heeft, een mooi voorbeeld voor iedereen.

Het was heel interessant om te lezen over de historische situatie van het Middeleeuwse Rusland en over de folkloristische verhalen en sprookjes die er in verweven zijn. Dit boek leest zeker als een sprookje, meer nog dan in de overige delen is de magie aanwezig.

De winter van de heks is een heel mooi slotdeel in deze magische trilogie en leest als een trein. Er zit heel wat actie in en zelfs een heuse veldslag. Door al de hindernissen die Vasilisa tegenkomt en de tegenwerking van zo goed als alle inwoners van Moskou, wordt het een spannende strijd richting 'vrede' en samenleven van mensen én 'tsjerti', de collectieve aanduiding voor alle geesten in de Russische folklore. Katherine Arden heeft een mooie trilogie bijeen geschreven en het is absoluut een aanrader als je openstaat voor buitenmenselijke elementen en sprookjesfiguren.

Eerder: De beer en de nachtegaal, Het meisje in de toren

Uitgeverij: Luitingh-Sijthoff (2019) - 441 blz.

Oorspronkelijke titel: The Winter of the Witch

Vertaling: Inge Boesewinkel

De saboteur - Ingar Johnsrud

De dreiging van een dodelijk vergif brengt de democratie in gevaar

De beste aanval is er een waarvan niemand weet dat hij heeft plaatsgevonden...

In Noorwegen is het een groep terroristen gelukt een van de dodelijkste gifstoffen ter wereld te produceren. De verkiezingen staan voor de deur en de terroristen dreigen een totale ontwrichting te veroorzaken. Martin Tong, een ervaren terrorismebestrijder, werkt inmiddels niet meer bij de veiligheidsdienst, maar wordt gevraagd terug te keren. Samen met zijn nieuwe collega Liselott Benjamins moet hij een aanslag zien te voorkomen.

Jens Meidel, een alleenstaande vader en de zoon van een voormalig leider van de Arbeiderspartij, heeft een duister verleden. Tegen beter weten in zegt hij ja wanneer de nieuwste aanwinst van de partij, Christina Nielsen, hem vraagt deel uit te maken van haar team. Jens is echter niet voorbereid op een genadeloze en smerige strijd om politieke macht.

Al snel kruisen de paden van Martin, Liselott en Jens. De democratie staat onder druk, zowel van binnenuit als vanbuiten. Hoever zijn ze bereid te gaan om de democratie te redden?

***

Ingar Johnsrud (Oslo, 1974) studeerde journalistiek en filmwetenschap en werkte 15 jaar als journalist bij een van de grootste Noorse mediaconcerns. Hij schreef eerder De broederschap-trilogie en met succes, hij kreeg er naamsbekendheid mee in het Nederlandse taalgebied en ondertussen is hij fulltime schrijver en wordt zijn werk in verschillende landen uitgegeven.

De politiek en de spelletjes die er gespeeld worden in aanloop naar de verkiezingen staan in dit boek centraal en de auteur heeft er ook heel wat actie in verwerkt. Wat hij schrijft klinkt heel erg realistisch en dat is zoals het hoort in een thriller maar langs de andere kant is dit toch ook een spijtige zaak. De manier waarop het er aan toegaat in de politiek is helemaal niet zo netjes en ook hier blijkt weerom dat de media er een grote rol in speelt. Maar het was wel fantastisch om een kijk achter de schermen te krijgen.

Het verhaal wordt vanuit verschillende personages verteld en dat is heel interessant. Van psychologische uitwerking is er wel geen sprake maar het is dan ook een actiethriller en dus absoluut geen noodzaak, het zou wel meer diepte hebben gegeven aan het verhaal. Jens Meidell is diegene waar wel wat dieper wordt ingegaan, in functie van het verhaal weliswaar, en hij blijkt dan ook in een volgende boek van de auteur op te treden. En dat klinkt zeker goed, hij is een intrigerende figuur, gewiekst maar evengoed menselijk.

De saboteur is een goede politieke thriller die vlot leest maar waar je wel je aandacht bij moet houden net zoals in de andere boeken van Ingar Johnsrud. Spannend was hij ook al, ik kon hem absoluut smaken.

Eerder: Zij die volgen, Zij die gaan

Uitgeverij: Meulenhoff Boekerij (2024) - 382 blz.

Oorspronkelijke titel: Patrioter

Vertaling: Annelies de Vroom

De vrouw en zijn hoofd - Benny Lindelauf & Ingrid Godon

Na een bezoek aan de dokter komt een vrouw thuis met alleen nog het hoofd van haar man. Zijn lichaam werkte niet meer, maar het hoofd is nog helemaal in orde...

Een tijdloos en troostrijk sprookje over alles wat je wél hebt.

***

Benny Lindelauf (Sittard, 1964) is een Nederlands schrijver van kinderboeken. Hij studeerde aan de School voor Maatschappelijk Werk in Sittard waar hij 4 jaar lang vakken volgde in allerlei creatieve vakken waardoor hij in plaats van sociaal werker te worden verder ging studeren aan de theaterschool in Amsterdam waar hij een opleiding docent dansexpressie deed. Hij speelde en danste in theaterproducties maar ondertussen schreef hij ook. In 1998 verscheen zijn eerste boek en hij heeft al een goed repertoire bij elkaar geschreven waar hij ook heel wat prijzen mee oogstte. Hij schrijft ook voor het theater. 

Ingrid Godon (Wilrijk, 1958) is een Belgische illustrator van kinderboeken. Ze heeft geen echte opleiding in het vak maar sinds 1981 leerde ze het al doende met te werken voor schoolboeken en -tijdschriften. Ze is het bekendst met haar Nellie & Cezar-boekjes waar ook tekenfilms van gemaakt zijn. Ze is bekend in binnen- en buitenland en ook zij ontving vele prijzen voor haar illustratiewerk.

De vrouw en zijn hoofd kwam op mijn pad doordat het genomineerd was voor De Boon 2026 en uiteindelijk de prijs ook won in de categorie Kinder- en jeugdliteratuur. Het is altijd tof om boeken te ontdekken ook al liggen ze buiten je comfortzone. Het is inderdaad een mooie ontdekking, een mooi en tof verhaal en illustraties die daar wonderwel goed bij passen ook al zijn ze niet per se mooi. Maar de combinatie is heel erg geslaagd.

Het verhaal is zeer goed gevonden en ook goed geschreven, op een ludieke manier. Het heeft inhoudelijk iets te zeggen, een beetje toch maar het is niet echt mijn ding en het gaat precies wat aan mij voorbij. Het boek ligt hier nog en als ik er zo nu en dan in kijk, begint er me wel een en ander duidelijk of toch duidelijker te worden, nog even en ik snap het misschien helemaal, wie weet. Op de prenten was ik eerder vlug uitgekeken.

De vrouw en zijn hoofd is een mooi en interessant boek en zeker eentje om eens ter hand te nemen. Het is een sprookje maar niet voor kinderen, eerder voor jongvolwassenen vanaf de leeftijd van ongeveer 15 jaar en ouder, zelfs veel ouder ook.

Uitgeverij: Querido (2024) - 32 blz.

Na dit leven - Eben Alexander

Een neurochirurg over zijn reis naar het hiernamaals

Eben Alexander gaf al vijftien jaar les in de neurochirurgie toen hij een bijna-doodervaring kreeg na een zeldzame vorm van hersenvliesontsteking. Zeven dagen lang was hij buiten bewustzijn, tot hij onverwacht uit zijn diepe coma ontwaakte. Wat hij zich kan herinneren uit die tijd staat voor altijd in zijn geheugen gegrift: hij is ervan overtuigd geraakt dat er meer is na de dood. In dit fascinerende boek vertelt hij zijn ongelooflijke verhaal.

Eben Alexander (Charlotte, North Carolina, 1953) is professor in de neurochirurgie aan de Harvard Medical School in Boston, Massachusettes, een wetenschapper in hart en nieren. In 2008 ging hij voor 6 dagen in een zeer diepe coma en de kans dat hij hier zou uitkomen was heel klein en werd kleiner met de dag, de zevende dag was het echter wonderbaarlijk genoeg zo ver.

Doorheen het verhaal dat voornamelijk over zijn ziekte, coma, ervaringen en het ontwaken gaat, vertelt de schrijver ook stukken van zijn levensverhaal, met name 1 ding was belangrijk en dat was dat hij geadopteerd was. Het was namelijk een belangrijke schakel in het duiden van zijn ervaringen. Het verhaal is chronologisch opgebouwd zodat je steeds weet wanneer hij welke ervaringen in welk stadium had en zoals hij het ervaren had.

Het boek kwam in 2012 uit en belandde onmiddellijk op de The New York Times-bestsellerlijst en daarmee behaalde hij zeker zijn doelstelling, dat zoveel mogelijk mensen over zijn verhaal moesten horen. Hij was zelf een wetenschapper pur sang maar door zijn reis in deze coma-dagen begon het hem toch te dagen dat er méér is, hij doet niet anders dan benadrukken hoe 'echt' het was. Een wetenschappelijke verklaring kan hij niet vinden en hij doet toch serieus wat pogingen, dat lees je ook allemaal. Tussendoor krijg je wel ook nog wat medische informatie.

Wat vooral indrukwekkend is, is de kracht van gebed of een spiritueel aanwezig zijn of contact met familieleden, vrienden en anderen, daar kun je niet anders dan versteld van staan. Nog iets wat me raakte, was dat ook al was het feit dat hij geadopteerd was een constante in zijn leven en had hij er geen probleem mee, het uiteindelijk iets was wat hem onbewust toch beïnvloedde en raakte in zijn wezen. Hijzelf had dit niet verwacht, hij dacht dat hij daar klaar mee was, maar het maakt toch maar weer duidelijk dat het lichaam niet vergeet en dat het ergens aanwezig is. 

Na dit leven is een boek dat je het belang doet inzien van familie, vrienden en andere sociale contacten. Eben Alexander heeft een zeer vlotte pen en kan zijn gevoelens en ervaringen zeer goed overbrengen. En dat hij zijn leven sindsdien wijdt aan het verspreiden van de liefde die hij tijdens zijn reis voelde, is alleen maar bewonderingswaardig, hij was en is immers een wetenschapper maar nu met een diepere dimensie. Mooi verhaal.

Uitgeverij: A.W. Bruna (2013) - 208 blz.

Oorspronkelijke titel: Proof of Heaven

Vertaling: Elisabeth van Borselen

Elvis, Jezus & Coca-Cola - Kinky Friedman

In Elvis, Jezus & Coca-Cola overlijdt Tom Baker, een jeugdvriend van Kinky, aan een overdosis. Baker werkte aan een documentaire over Elvis-imitatoren. Die blijkt onvindbaar, evenals Baker's assistent Legs, de enige die de film verder gezien heeft. Vervolgens verdwijnt ook nog Kinky's vriendin Judy, en alles wijst erop dat ze is vermoord...

****

Kinky Friedman (Palestine, Texas, 1944-2024) is de alias van Richard Samet Friedman. Hij studeerde psychologie, werkte enkele jaren op Borneo voor het Vredeskorps en hij richtte in 1972 een country-rockband op waarmee hij jaren door heel Amerika toerde. In de jaren 1980 verlegde hij zijn focus naar het schrijven van misdaadromans maar ook op politiek gebied was hij actief.

Dit boek stond in een weggeefkast van boeken en het was de titel die me intrigeerde, zeg nu zelf, Elvis, Jezus & Coca-Cola, wie verzint dit? Het is nu niet zo een geweldig dik boek en ook al heeft het even geduurd, uiteindelijk werd het gelezen, eerst door mijn echtgenoot en nu dus door mij. Ook de cover is best speciaal te noemen, er staan twee items op waar Kinky Friedman, de echte én de protagonist in dit boek, een passie voor heeft, het roken van dikke sigaren en katten, het derde is Ierse whiskey.

Ik moet zeggen dat dit boek absoluut te pruimen was. Vooreerst schrijft Friedman die tevens het hoofdpersonage is in het boek, met ontzettend veel humor, hilarisch zelfs. Je kan dus niet anders dan dit boek lezen met een grote glimlach. Maar ook het verhaal zelf was helemaal niet slecht, achteraf bezien bleek het zelfs een zeer interessante en goed geconstrueerde plot te zijn. De plotwendingen die hij er in steekt zijn grappig, soms op het absurde af, en steevast verrassend. Ik moet zeggen dat het een zeer geslaagde combinatie was. De auteur is er niet vies van om enigszins autobiografisch te schrijven wat betreft personages en de situaties maar ik veronderstel nu wel dat het verhaal zelf volledig verzonnen is.

Elvis, Jezus & Coca-Cola is al een oud boek, daar is geen klassieker mee bedoeld, toch leest het nog heel erg goed, juist aan het communicatiegedrag weet je dat het al even geleden geschreven is maar verder zou je het niet zeggen. Aan het exemplaar dat ik in handen had, wist je wel dat het al een oldie was, door de vormgeving en uitvoering maar al helemaal door zijn geur, ah ja, eventjes ruiken aan een boek overkomt me wel eens. In ieder geval heb ik genoten van dit boek en ik zou het je kunnen aanraden maar of hij nog in de handel is, dat is maar de vraag. Tweedehands misschien of je moest hem vinden zoals ik en wat binnenkort kan in de streek waar ik woon, ik laat hem immers met plezier verder reizen.

Uitgeverij: De Harmonie (1996) - 211 blz.

Oorspronkelijke titel: Elvis, Jesus & Coca-Cola (1993)

Vertaling: Herman Mock