Red eerst jezelf en dan pas de planeet - Louis De Jaeger

Waarom we dringend meer egoïsten nodig hebben

Je sorteert braafjes je afval, verruilt je auto soms voor een treinrit en probeert wat minder vlees te eten. Dan lees je over oorlogen en recessies, over hoe microplastics ons drinkwater vervuilen en onze breinen rotten door sociale media. Geen wonder dat je denkt: waarom doe ik eigenlijk nog moeite?

Dezelfde machten die de aarde uitputten, ondermijnen ook onze gezondheid, vervuilen onze omgeving en vertroebelen ons oordeel. Van forever chemicals tot overmedicatie en de ontevredenheidseconomie, de moderne mens wordt systematisch vergiftigd. Maar nu het goede nieuws: je bent minder machteloos dan je denkt.

Dit boek is een hardnekkig optimistische ontgiftingskuur. Met honderden kleine en grotere ingrepen - zo klein als af en toe een raam openzetten, en zo groot als alle PFAS uit je omgeving bannen - leef je gezonder. Wie gezonder leeft, kan helderder denken. Wie helderder denkt, laat zich niet snel manipuleren. En wie zich niet laat manipuleren, brengt echte verandering teweeg, van de supermarkt tot de stembus.

Je hoeft geen martelaar te zijn om het verschil te maken.

Zelfzorg is misschien wel de grootste daad van verzet

Louis De Jaeger (Brugge, 1994) reisde vijf jaar lang de wereld rond waardoor hij in contact kwam met de verschillende wereldproblemen. Hij zocht naar oplossingen en kwam terecht in het duurzaam ondernemen met de focus op natuurlijke landbouw, landschapsontwerp, hernieuwbaar bouwen en transport. Zo richtte hij onder andere Commensalist op, een internationaal landschapsarchitectenbureau. Maar hij wil ook zoveel mogelijk mensen maar ook bedrijven en organisaties inspireren om een zo groot mogelijke positieve impact in de wereld te maken. Hij schreef eerder al twee non-fictie boeken, We eten ons dood en Ontwerp je eigen voedselbos. Hij is een veel gevraagd spreker.

In dit boek onderzoekt hij hoe we zo gezond mogelijk kunnen leven en onszelf te redden om zo mee te werken aan een duurzame planeet en dit heeft hij stap voor stap beschreven en uitgewerkt in 9 hoofdstukken. Vooreerst belicht hij een gezonde mindset, dan de gemeenschap, lucht, huishouden, bodem, dieet, het lichaam, klimaat en tenslotte de politiek. Hij belicht telkens eerst het probleem en daarna de oplossing en dit telkens op wat jij, de lezer kan doen, stap voor stap ook, met kleine ingrepen of soms iets grotere maar wel telkens haalbaar.

Louis De Jaeger heeft dit fantastisch goed beschreven met een grote positieve gedrevenheid. Als hij de problemen beschrijft, zou je zomaar een fatalistisch gevoel kunnen krijgen maar de auteur slaagt er in om dit om te zetten in een positief en hoopvol gevoel, en vooral dat jezelf als individu iets kan betekenen naar een duurzame wereld. En ondertussen leer je veel bij over de verschillende thema's.

Red eerst jezelf en dan pas de planeet is een heel interessant en goed onderbouwd en geschreven boek geworden met een zeer brede insteek. Ik kan dit boek aan iedereen aanbevelen, een dikke aanrader!

"Red eerst jezelf. De rest volgt."

Eerder: We eten ons dood

Uitgeverij: Lannoo (2026) - 293 blz.

Perfecte jacht - Helen Fields

Een heel dorp uitgemoord. Waar is de dader? De achtervolging is begonnen...

Cape Wrath is een tijdlang afgesloten geweest van de buitenwereld vanwege een sneeuwstorm. Wanneer de dochter van een inwoner het Schotse gehucht bezoekt, doet zij een lugubere ontdekking: ze treft haar moeder thuis dood aan, en in de andere huizen is het ook angstaanjagend stil. Er zijn geen tekenen van inbraak, geen overlevenden en er is geen duidelijk moordwapen. Wie heeft dit op zijn geweten, en hoe heeft de dader kunnen ontkomen?

De Schotse politie staat voor een raadsel, en Luc Callanach en Ava Turner worden op de zaak gezet. Ze komen erachter dat de moordenaar het dorp kende en elke stap zorgvuldig had voorbereid. De sneeuw verbergt verdere aanwijzingen en Luc en Ava moeten alles op alles zetten om de dader te vinden. Voordat deze weer toeslaat...

*****

Helen Fields (Romsey, Engeland, 1969) schreef uiteindelijk toch nog een thriller in de D.I. Callanagh-serie en dit dankzij de volharding van haar lezers zoals ze schrijft in haar nawoord, het is de achtste. Ondertussen heeft ze nog enkele opzichzelfstaande boeken uitgebracht en een derde in de Connie Woolwine-serie, die laatste zal binnenkort wel op mijn leesstapel terechtkomen, de boeken van Helen Fields zijn altijd heel erg spannend en zorgen voor veel leesplezier. De auteur weet immers waarover ze schrijft, ze studeerde rechten en werkte vele jaren als advocaat maar ze runt samen met haar echtgenoot ook een filmproductiemaatschappij en dit verklaart dan weer het zeer filmische karakter van haar boeken.

Ik was al onmiddellijk geïntrigeerd door de plaats waar de misdaad zich afspeelt, Cape Wrath is namelijk de plaats waar de zwaarste trail van Schotland eindigt The Cape Wrath Trail. Je bent er totaal weg van de beschaving en er heerst een ruige eenzaamheid maar het heeft dan ook fantastische landschappen, dat heb ik me laten vertellen want het is niet dat ik daar al was. Het was trouwens ook inspiratie voor delen van Game of Thrones en Middle-earth in Lord of the Rings, dat wil iets zeggen zeker?

Het verhaal heeft een erg goede plot met mooie personages en het team van Callanagh en Ava Turner is een goede mix waar je met plezier in vertoeft. De auteur weet de lezer handig naar het einde te manoeuvreren met goede plotwendingen en het leest zo vlot dat je er bent voor je het weet. En dan is er tussendoor nog de persoonlijke verhaallijn van de twee hoofdrolspelers, in het vorige boek kwam het tot een soort van einde maar Fields heeft er een 'perfect' vervolg aan weten te breien. Alleen voor hun vrienden is er dit keer weinig rol weggelegd en er is minder humor te bespeuren.

Perfecte jacht is een schitterend einde van deze heel erg goede reeks. Helen Fields is een schrijfster naar mijn hart en ik hoop nog vele boeken van haar te lezen.

Eerder: Perfecte resten, Perfecte prooi, Perfecte dood, Perfecte stilte, Perfecte misdaad, Perfecte moord, Perfecte wraak, De laatste die sterft, De schaduwman, De kliniek, Profiel M

Uitgeverij: Ambo|Anthos (2026) - 361 blz.

Oorspronkelijke titel: No One Left Alive

Vertaling: Ernst de Boer en Ankie Klootwijk

De schuilplaats - Chris Carter

Hij komt je halen. Wanneer dan ook...

Na jarenlang in een gewelddadig huwelijk te hebben gezeten verzamelt Sam Stewart eindelijk de moed om haar man voor de rechter te slepen. Nelson wordt veroordeeld, maar voordat hij de gevangenis in gaat, doet hij haar een belofte: 'Waar je ook naartoe gaat, op een dag weet ik je te vinden.' En Sam weet dat hij geen loze beloftes doet...

Sam krijgt een nieuwe identiteit, maar de angst blijft. Ze weet waartoe Nelson in staat is en dat zijn invloed veel verder reikt dan de gevangenismuren. Wat een nieuw begin had moeten zijn, verandert in een huiveringwekkend kat-en-muisspel, waarin niets is wat het lijkt...

****

Chris Carter (Brazilië, 1965) heeft nu voor de eerste maal een opzichzelfstaande thriller geschreven en dus is het niet met Robert Hunter uit de serie waarmee de auteur bekend werd. Hij beaamt zelf dat dit niet gemakkelijk is en het is inderdaad iets anders geworden maar evengoed geslaagd.

In eerste instantie leest het verhaal als een psychologische thriller of zelfs als een roman, het is niet echt spannend te noemen maar het intrigeert toch wel en het leestempo lag hoog. Een heel stuk verder in het boek ontpopt het boek zich dan tot een echte thriller en ditmaal mét spanning. En als je dan richting de ontknoping komt, ontvouwt zich een schitterende plot en volgt de ene verrassing na de andere.

De auteur schrijft in een eenvoudige en toegankelijke stijl met korte hoofdstukken en zijn personages staan geheel in functie van het verhaal zonder verdere uitdieping. Dit is ook geen must in een spannend verhaal maar wel de reden dat zijn boeken zeer vlot lezen en in sneltreinvaart, een hoge snelheidstrein dan nog wel en daar is niets mis mee.

Zoals gezegd heeft het verhaal een heel erg ingenieuze plot die prachtig om te volgen is. Lang dacht ik dat het boek vijf sterren zou krijgen maar het was diezelfde plot die uiteindelijk de vijfde ster nekte. De plot was zo sterk doorgedreven dat het uiteindelijk ongeloofwaardig werd en begon te wringen.

De schuilplaats is niettemin een sterk boek dat met veel plezier gelezen werd en in geen tijd uit was. Chris Carter is en blijft toch een van mijn favoriete auteurs.

Eerder: De Crucifix Killer, Gezicht van het kwaad, Jager in de nacht, De beeldhouwer, Een voor een, De beste vriend, Ik ben de dood, De beller, Het meesterwerk, De kamergenoot

Uitgeverij: Harper Collins (2026) - 428 blz.

Oorspronkelijke titel: Hide and Seek

Vertaling: Karin de Haas

Kongokorset - Herlinde Leyssens

Gabrielle Deman zal als eerste blanke vrouw ooit Kongo-Vrijstaat doorkruisen. Ze groeit op in het Brussel van 1900 tussen de kunstenaarsvrienden van haar vader Edmond, uitgever en boekhandelaar: oncle Théo (van Rysselberghe), oncle Maurice (Maeterlinck), Léon (Spilliaert). Maar zij droomt ervan de wereld te ontdekken.

Albert Sillye, commandant van de Force publique, is haar ticket naar Kongo. Na hun voorbarige verloving vertrekt hij naar Afrika om zijn bruidsschat bij elkaar te verdienen. Terwijl Gabrielles minutieuze voorbereidingen op een koloniale wetenschapscarrière haar naar Engeland en Frankrijk brengen, houden ze er een passionele correspondentie op na.

Op 2 juni 1904 is het eindelijk zover: samen reizen ze naar Afrika voor een huwelijksreis vol kleurrijke figuren en donkere gevaren. Kan Gabrielle er haar grenzeloze ambities vervullen? Hoever gaat ze om haar naam in de geschiedenisboeken te doen verschijnen? Wie is de Gabrielle die drie jaar later terugkeert naar het oude Europa?

***

Herlinde Leyssens (Anderlecht, 1968) studeerde taal- en letterkunde aan de universiteit van Leuven, deed een lerarenopleiding en volgde ook nog een cursus creatief schrijven net voor ze haar debuut Kongokorset uitbracht.

Het boek kan je opdelen in twee delen. Het boek start dan wel met het vertrek van de SS Anversville op 2 juni 1904 naar Congo met Gabrielle Sillye aan boord samen met haar echtgenoot Albert maar voor het vervolg van deze reis is het dan wachten tot nogal ver in het boek. Tot dan wordt het levensverhaal van Gabrielle verteld voornamelijk vanaf het jaar 1899 met haar ontmoeting met Albert Sillye. Haar droom is om wetenschapster te worden maar als vrouw is dit geen evidentie en vlot niet zoals ze zou willen. Dus stelt ze alles in het werk om toch naar Congo te kunnen reizen en daarvoor informeert ze zich en leert ze fotograferen en waagt ze zich aan taxidermie, verrassende keuzes. In dit deel lezen we echter ook over Congo zelf en dit door de ogen van Albert die voor drie jaar vertrokken is voor een derde termijn. En dit door middel van de brieven die hij schrijft aan Gabrielle, zijn verloofde. Interessante keuze van de auteur.

Deel twee is dan eindelijk de eigenlijke reis van het echtpaar naar Congo waar Albert een opdracht te vervullen heeft voor koning Leopold II. Wat een verhaal vanaf hier! Als lezer kan je niet anders dan onder de indruk zijn van deze reis en dat schitterend verteld is door de auteur, voornamelijk in proza met tussendoor dan toch nog enkele brieven van en naar het thuisfront.

Deze roman is gebaseerd op historische gegevens uit het Afrikamuseum in Tervuren. Leyssens kreeg per toeval een doos in handen met de nalatenschap van Gabrielle Deman, documenten, foto's, liefdesbrieven en krantenartikelen en dit van de allereerste vrouw die te voet door Congo trok. In het begin van het boek staat er een getekend kaartje met de reis en dit is een heel leuk detail in het boek. Het is dus een waargebeurd verhaal waarrond de auteur dan een verhaal heeft geweven.

Wat me zeker frappeerde was dat de misbruiken die ook toen al bestonden, zo weinig bekend waren. De houding tegenover de Afrikaanse bevolking vanuit de kolonialen en militairen is schrijnend, hun levens tellen niet en ze worden behandeld als objecten. Het is nu niet voor te stellen dat deze onwetendheid zo lang heeft kunnen voortduren. En als ze er dan toch iets van hoorden genegeerd werd, maar voor de meeste kolonialen was het de normale gang van zaken waar ze niet over nadachten. Dat heeft de auteur zeer goed naar voor gebracht in het boek.

Kongokorset is geen slecht boek maar ik moet zeggen dat het pas vanaf de tweede helft interessant en goed werd, ik had zelfs even getwijfeld om het aan de kant te leggen en dat zou toch spijtig geweest zijn. Leyssens heeft het boek heel mooi opgebouwd, met tijdssprongen en terugblikken en ook de brieven waren een goede stijlkeuze. Spijtig van de eerste helft van het boek dat zelfs wat saai was en dit voornamelijk door de vele brieven van Albert aan zijn 'Gabije', zijn verloofde dus. Het gaf wel een beetje een beeld van de tijdsgeest tegenover de plaatselijke bevolking maar dit deel had gerust veel beknopter gekund. Het tweede deel van het boek was dus wel heel goed en absoluut goed geschreven.

Uitgeverij: Vrijdag (2018) - 415 blz.

De wand - Marlen Haushofer

'De herinnering, het verdriet en de angst zullen blijven en ook het zware werk, zolang ik leef.'

Een vrouw staat op het punt een weekend door te brengen in de jachthut van haar nicht Luise, gelegen in een bergdal. Als Luise en haar echtgenoot na een avondje uit de volgende ochtend niet blijken te zijn thuisgekomen, gaat ze op onderzoek uit. Dan blijkt zich iets onverklaarbaars te hebben voorgedaan: het dal is door een glazen wand afgescheiden van de rest van de wereld.

In gezelschap van een hond, een koe en een kat gaat ze hard aan het werk om te overleven. Ze inventariseert de bestaande voorraden, zoekt naar een plek voor een aardappelakker, struint het bos af op zoek naar eetbare planten, ze jaagt. En ze vervreemdt van zichzelf; om niet gek te worden en grip te houden op de tijd schrijft ze. Glashelder en minutieus laat Haushofer een vrouw verslag doen van haar dagelijkse strijd met de elementen en zichzelf. Zal haar isolement ooit worden doorbroken?

****

Marlen Haushofer (Frauenstein, 1920-1970) schreef tot haar 19e verhalen, gedichten en romanhoofdstukken en na de oorlog begon ze te schrijven met de bedoeling te publiceren. Vanaf 1946 schreef ze stukken in Oostenrijkse kranten, week- en maandbladen en in 1951 kwam dan haar eerste boek uit, de novelle Das fünfte Jahr en in 1954 haar eerste roman waarmee ze succes oogstte.

Haar doorbraak kwam dan in 1963 met de roman Die Wand (De wand), waarvoor ze de Arthur Schnitzler-prijs kreeg maar ze kreeg voor haar werk meerdere onderscheidingen en prijzen. Die wand werd in 1987 vertaald door Ria van Hengel en in 2010 verscheen er een herziene vertaling. Het boek kende vele herdrukken bij verschillende uitgeverijen, de laatste in 2021 door Uitgeverij Orlando als Orlando Klassieker.

Dit boek mag dan wel al dik 60 jaar geleden verschenen zijn, het leest alsof het een recent boek zou kunnen zijn, misschien zit de vertaling daar wel voor iets tussen, dat kan ik niet beoordelen. En het was een dikke verrassing zo goed als het verhaal is, het verveelt echt nergens, steeds wil je doorlezen en het blijft interessant. Het heeft dan ook een originele plot en verrassende wendingen. De auteur blikt af en toe vooruit en je weet dus dat er iets te gebeuren staat, het zorgt voor een sterk spanningsgevoel.

Het is niet alleen een goed verhaal want uiteindelijk gaat het slechts over 1 plaats, 1 vrouw en enkele dieren zodat je je afvraagt hoe je daar een boek mee kan vullen. Marlen Haushofer poneert ook stellingen om over na te denken zoals bijvoorbeeld eenzaamheid en de waarde van het leven op zich. Ook weet ze de streek heel goed te beschrijven op een sterk filmische manier.

De wand is een verrassend goed en interessant boek gebleken dat enorm vlot leest en ik ben zeer benieuwd naar de verfilming die het boek kreeg in 2012. Het boek is alleszins een aanrader.

Uitgeverij: Van Gennep (2009) - 224 blz.

Oorspronkelijke titel: Die Wand (1963)

Vertaling: Ria van Hengel

De zerk - Louis van Dievel en Britt Droog

 

'Wie lest lacht, best lacht, Francine.'

Op de begraafplaats van het Kempense dorp Wiekevorst blijkt 'eeuwige rust' een hol begrip te zijn. Lang geleden waren Flor en Ireen van Donink - broer en zus - verliefd op dezelfde vrouw, Francine. Flor dwong zijn zus tot een huwelijk met een man. Uit wraak richtte zij zijn veevoederbedrijf te gronde, en zo ook zijn kansen op een huwelijk met Francine. Vijftig jaar later is de haat tussen Flor en Ireen nog steeds zichtbaar op hun grafstenen.

Maar er is nog meer aan de hand. Het dorp komt in opstand wanneer meer dan vierhonderd graven moeten worden geruimd. Er wordt geprotesteerd op het kerkhof tegen de kille aanpak van de gemeentelijke bureaucratie. Maar uiteindelijk gaan de betogers tegen de middag naar huis, want er moet warm eten zijn.

Uiteraard gaat De zerk ook over leven, sterven en begraven worden, en alles wat daarbij komt kijken.

****

Louis van Dievel (Mechelen, 1953) is vertaler Italiaans en Engels van opleiding en werkte als journalist bij de Vlaamse publiekszender VRT. Sinds zijn auteursdebuut in 2002 schreef hij een twintigtal boeken die veelal zeer Vlaams zijn, hij schreef echter ook toneelteksten en andere. Britt Droog studeerde orthopedagogie en na jaren ervaring in de geestelijke gezondheidszorg heeft ze nu een eigen praktijk in de Kempen waar ze als therapeut werkt in een unieke therapeutruimte, het bevat een grot met zoetwatervissen. Samen schreven ze eerder al de roman Madeleine en nu dus De Zerk.

De Zerk is een zeer Vlaams boek geworden dat zich afspeelt in de jaren zeventig en specifiek in Wiekevorst. Het was leuk om zelfs mijn eigen woonplaats tegen te komen in het boek en enkele andere plaatsen die hier bekend zijn, zoals de dancings in Rillaar.

Die jaren zeventig waren toch een totaal andere tijd dan nu en al helemaal in het boerendorp waar zo goed als het hele verhaal zich afspeelt. Lijfstraffen waren nog niet uit den boze om nog maar te zwijgen over de houding tegenover kinderen en al helemaal tegenover vrouwen, niet voor te stellen nu! En dan die oeroude dorpsmentaliteit, de auteurs hebben echt wel alle registers open getrokken om dit dorp tot leven te brengen. Het werkte soms op de lachspieren om dan om te slaan in ergernis over die mentaliteit. Het is echt een 'tragikomedie' zoals ze zeggen en zo levendig als in dit boek maak je het niet vaak mee in romans. Het verhaal is vaak toch schrijnend ook, je kan niet anders dan compassie voelen en dit met zowat alle personages.

De zerk is een zeer onderhoudend boek geworden dat je toch ook doet nadenken over mensen en hun gevoelens en gedragingen. Goed en vlot geschreven en zo leest het ook. Een aanrader, en de dikte kan je alleszins niet tegenhouden om het te lezen met zijn 170 pagina's.

Eerder van Louis van Dievel: Hof van assisen, De laatste ronde, De koers

Uitgeverij: Manteau (2026) - 170 blz.

Pink Lady - Saskia De Coster

Een wandeling

Twintig jaar geleden ontsnapte een gedetineerde met levenslang tijdens een jaarlijks uitstapje aan zijn bewaker. Hij ging aan de wandel in de Luxemburgse Ardennen, maar in plaats van te verdwijnen in de wouden keerde hij terug. Het is een geheim uit de Belgische doofpot.

Samen met haar geliefde rijdt Saskia De Coster naar Esch-sur-Sûre om met deze Raf en een bewaker die beslissende wandeling opnieuw te maken. Wat bezielde hem om terug te lopen? Aanvankelijk is Raf weinig spraakzaam, maar de achteloosheid van de natuur schudt herinneringen en aanvechtingen in hem wakker. Hoe dieper ze in het bos geraken, hoe meer de wandeling als een true-crimepodcast begint te voelen.

In het haar zo vertrouwde gebied tussen feit en fictie legt De Coster in Pink Lady vlijmscherp bloot waar de oeroude angst van meisjes en vrouwen voor vreemde mannen vandaan komt - en hoe bevrijdend het kan zijn om het gevaar in de ogen te kijken.

***

Saskia De Coster (Leuven, 1976) debuteerde in 2000 als auteur kort na haar studie Germaanse Talen in Leuven en Literatuurwetenschappen in Canada. Ze schrijft romans, filmscenario's, theaterteksten, columns en songteksten, geeft lezingen en neemt deel aan gespreksavonden en is daarnaast ook bezig met beeldende kunst, films en video's. Een breed repertoire dus.

Vorig jaar schreef ze dus ook een wandeling voor Uitgeverij Van Oorschot in de Terloops-serie, kleine handige meeneem-boekjes die je zelf zomaar op een wandeling zou kunnen meenemen en waarin de auteur een wandeling beschrijft met haar of zijn bijhorende gedachten. Interessante formule.

Saskia De Coster beschrijft hier wel een speciale wandeling, namelijk deze met de langstzittende gedetineerde in België, de man zit sinds 1974 in de gevangenis. En hierrond reflecteert ze dan maar het was evengoed wel wat spannend. Er was dan wel beveiliging maar gezien zijn prestaties bij zijn eerdere verdwijning was het misschien toch niet helemaal zeker wat er eventueel zou kunnen gebeuren.

Pink Lady is zeker een mooi boekje in deze Terloops-serie, eentje waarover je zelf ook kan reflecteren. Mooi geschreven ook.

Eerder: De laatste sessie

Eerder in de Terloops-serie: Wantij van Jaap Robben, Omwegen van Thomas Heerma van Voss, Zonnehuis van Marja Pruis

Uitgeverij: Van Oorschot (2025) - 63 blz.