Het veelzijdige leven van de kunstenaar Magritte
De kledingkeuze van de surrealistische kunstenaar René Magritte (1898-1967) was even elegant als zijn schilderstijl: hij schilderde steevast in pak, inclusief das en bolhoed. In zijn werken, waaronder het iconische La trahison des images ('Ceci n'est pas une pipe') en Golconde, creëerde hij een droomwereld vol mysterie, erotiek en humor. En net als zijn werk bleef de persoon Magritte mysterieus.
In deze biografie volgt auteur Alex Danchev het veelbewogen leven van de Belgische kunstenaar; van de traumatische zelfmoord van zijn moeder tot de verkoop van vervalste kunstwerken tijdens de Duitse bezetting en van zijn turbulente relatie met de Franse surrealisten tot zijn internationale doorbraak in de kunstwereld. Het resultaat is een fascinerend portret van een wereldwijd geliefd kunstenaar wiens invloed nog altijd groot is.
Alex Danchev (Bolton, Lancashire, 1955-2016) was een Britse historicus, biograaf, legerofficier en was onder andere hoogleraar International Relations aan de University of St Andrews. Hij was ook auteur en schreef naast deze biografie nog de bekroonde biografieën van Paul Cézanne en Georges Braque. Danchev overleed onverwachts voor hij de biografie van Magritte kon afmaken en kunsthistoricus en schrijver Sarah Whitfield voltooide dan het boek met het tiende en laatste hoofdstuk. Whitfield was coredacteur van de catalogue raisonné van het oeuvre van Magritte en kwam dus zeker beslagen ten ijs.
Het boek is chronologisch opgebouwd te beginnende bij zijn jeugd en eindigend bij zijn dood, klinkt logisch. En toch wordt er gedurende heel het boek voortdurend vooruit gedacht ook al gaat het over een bepaalde periode. Er passeren daardoor heel veel namen doorheen alle hoofdstukken en is het soms moeilijk om ze op de juiste plaats op de tijdslijn van Magritte's leven te plaatsen. Misschien had een beschreven tijdslijn wel handig geweest, toch voor een leek, een kunstkenner al is het maar een beetje heeft er waarschijnlijk minder problemen mee.
Het boek probeert Magritte echt wel tot leven te brengen (waarin het trouwens geslaagd is) en dan hebben we het niet alleen over zijn kunstwerken. Magritte was ook een denker en schreef heel erg veel, vooral brieven. Tijdens zijn leven werd er al eens een en ander gepubliceerd van hem. Zijn lezing in het KMSKA (Antwerpen) in 1938 onder de titel 'La ligne de vie' waarin hij de oorsprong en ontwikkeling van zijn kunst en de geschiedenis van de surrealistische beweging in België belicht, is zowat het belangrijkste van zijn hand. Zijn relaties met anderen en zijn karakter komen zeer zeker ook aan bod in deze biografie.
Een van de redenen waarom ik deze biografie las was omdat er van 15 november 2025 tot 22 februari 2026 een tentoonstelling over Magritte liep in het KMSKA onder uiteraard ook de titel 'La ligne de vie'. En ik moet zeggen dat het absoluut een meerwaarde had om de biografie gelezen te hebben vooraleer de tentoonstelling te bezoeken.
Wat betreft het lezen zelf was ik niet altijd onder de indruk van het boek. Het verloor zich soms in details maar het voornaamste minpunt van het boek was dat de historische context slechts zeer miniem aan bod kwam. Een persoon leeft in een bepaalde tijd en in dit boek speelt zo goed als alleen de kunstwereld en -tijd een rol en slechts sporadisch de geschiedenis en wat nu net een van de redenen is wat een biografie boeiend maakt voor mij.
Magritte was een interessant boek om de schilder Magritte te leren kennen en meestal las het vlot. Ik ben een tevreden lezer en heb heel wat bijgeleerd. De tentoonstelling in het KMSKA was trouwens top!
Uitgeverij: Spectrum (2021) - 452 blz (453-558 Afkortingen, Noten, Register en Oeuvreregister)
Oorspronkelijke titel: Magritte: a life
Vertaling: Cornelis van Ginneken
Geen opmerkingen:
Een reactie posten