woensdag 18 november 2026

De calamiteitenclub - Kathryn Stockett

Mississippi, 1933. Na het overlijden van haar vader heeft Birdies familie een huurachterstand. Ze zullen snel aan geld moeten komen om niet uit hun huis te worden gezet. Birdie wordt op de trein gezet om geld los te krijgen van haar bemiddelde zus. Die blijkt gelukkig bereid te helpen, maar vraag haar in de tussentijd bij te springen in een opvangtehuis voor meisjes. Birdie schrikt van de erbarmelijke omstandigheden in het tehuis en sluit een vriendschap met de elfjarige Meg, die het van alle meisjes het zwaarst te verduren heeft. Ook ontmoet ze Charlie, een vrouw die wordt achtervolgd door verlies.
Terwijl de Grote Depressie zijn greep op de maatschappij verstevigt, vormt zich een groep vastberaden vrouwen die alles op het spel zet om de regie over hun eigen lot terug te nemen. Maar in een staat die doordrenkt is van hypocrisie kan zelfs de kleinste daad van verzet gevaarlijke gevolgen hebben.

****

Kathryn Stockett (Jackson, Mississippi, 1969) bracht haar debuut uit in 2009 The Help (Een keukenmeidenroman) dat een onverwachte bestseller werd, ze vond immers in eerste instantie geen uitgever, én het boek werd in 2011 dan nog verfilmd ook. Pas 17 jaar later verschijnt dan haar tweede historische roman De calamiteitenclub.
De auteur situeert de roman in de streek waar ze opgroeide en deze komt dus helemaal tot leven bij het lezen van het boek. Het is een historische roman en daarvoor heeft ze zich ook goed ingelezen en geïnformeerd. Ze heeft de basis van het boek gevonden in een historisch feit, namelijk de in 1928 aangenomen wet die het legaal maakte om iedere persoon in Mississippi die als imbeciel werd beschouwd te steriliseren. Je kunt je onmiddellijk voorstellen dat hier wel eens duchtig misbruik van gemaakt kan worden in een maatschappij die toen gedicteerd werd door de kerk en de rassenscheiding en -discriminatie en daarbovenop was het toen door de Grote Depressie een zeer slechte economische tijd waarbij we niet hoeven te vertellen dat bepaalde bevolkingsgroepen het veel erger te verduren kregen dan andere.
Hierrond heeft Stockett een geweldig verhaal geweven met toch wel enkele zeer uitzonderlijke personages. En dit heeft ze op een meeslepende maar ook vooral op een grappige manier gedaan. Het mag dan wel een kanjer van een boek zijn maar het moet je niet tegenhouden want het leest als een trein, een sneltrein welteverstaan. De twee personages vanuit wiens oogpunt het verhaal elk om beurten verteld wordt, zijn Birdie, de arme zus en de elfjarige Meg die reeds twee jaar in een opvangtehuis verblijft.
Steeds ben ik onder de indruk van de historische gebeurtenissen en de discriminerende wetten en houdingen in die historische context en op verschillende vlakken. Of het nu gaat over de rassenscheiding en -discriminatie, de hallucinante wetten zoals deze van de sterilisatie of van het onderscheid tussen mannen en vrouwen, je rechtvaardigheidsgevoel kan niet anders dan een deuk oplopen, een gigantische deuk. En zeggen dat het ook nu nog altijd een heel groot probleem is.
De calamiteitenclub is een prachtige historische roman die absoluut kan tippen aan Kathryn Stocketts eerste. Ze heeft het verhaal zeer uitvoerig gebracht wat zeker wat minder had gekund maar dat wordt helemaal goed gemaakt door het mooie maar ook schrijnende verhaal. Een aanrader.

Uitgeverij: Meulenhoff (2026) - 797 blz.
Oorspronkelijke titel: The Calamity Club
Vertaling: Carolien Metaal en Marion Drolsbach

Geen opmerkingen: