woensdag 1 april 2026

Marie Curie en haar dochters - Claudine Monteil

Marie Curie werd geboren in Polen, zorgde voor haar zieke moeder, reisde als arme jonge vrouw naar de universiteit in Parijs - en veroorzaakte een revolutie in de geneeskunde en het onderzoek naar radioactiviteit. Ze kreeg de Nobelprijs voor natuurkunde en die voor scheikunde.
Haar dochter Irène trad in de voetsporen van Marie. Vanaf haar zeventiende verrichtte ze heldendaden tijdens de Eerste wereldoorlog door gewonde soldaten te redden met de nieuwste medische technieken. Ook zij kreeg de Nobelprijs voor scheikunde. (De familie Curie won vijf nobelprijzen.) In 1936, toen vrouwen nog niet eens actief stemrecht hadden, werd ze het eerste vrouwelijk lid van de Franse regering.
De andere dochter, Ève, werd een succesvol pianiste en verdiende haar sporen in de literatuur en de diplomatie. Ze schreef een bestseller over haar moeder, en lobbyde om de Verenigde Staten te betrekken in de Tweede Wereldoorlog. Ze was bevriend met Franklin en Eleanor Roosevelt, met Gandhi en Churchill. Later bekleedde ze hoge posities in de NAVO.
In dit boek brengt Claudine Monteil deze drie briljante, vrijgevochten en sterke vrouwen op een indringende manier tot leven.

****

Claudine Monteil (Parijs, 1949) is auteur, historica en voormalig Franse diplomate. Ze werd geboren in een academische en wetenschappelijke familie waardoor ze goed bekend was met de familie Curie. Monteil is heel erg geïnteresseerd in vrouwenrechten en zo raakte ze bevriend met Simone en Hélène de Beauvoir. Ze schreef verschillende boeken over de zussen de Beauvoir en later schreef ze ook een boek over Ève Curie (2016) en nog enkele jaren later Marie Curie en haar dochters (2021). Ze werkte voor UNICEF en UNESCO.
Met dit verleden weet je dat ze met kennis van zaken dit boek heeft geschreven, de wetenschappelijke stukken maar meer nog de politieke delen maken indruk. Haar focus op vrouwenrechten komen doorheen heel het boek naar voor maar dit maakte ook deel uit van het leven van de vrouwen Curie en dan is dit niet verwonderlijk. Simone de Beauvoir wordt ook af en toe vernoemd.
Het boek is zoals een biografie betaamt volledig chronologisch opgebouwd met regelmatig verwijzingen naar de toekomst. Het is speciaal dat het een biografie is over drie vrouwen en ze worden alle drie goed uit de doeken gedaan. Monteil heeft dit op een organische natuurlijke manier opgebouwd. En wat ook belangrijk is in dit werk is dat de historische context er een enorm grote rol in speelt. Op die manier krijg je een volledig geschiedkundig beeld van meer dan een eeuw, een wereldbeeld zelfs want er komen toch verschillende continenten aan bod.
Er valt in dit boek enorm veel bij te leren, over de familie Curie maar ook over de wereldgeschiedenis dus. Marie Curie kende ik uiteraard maar ik moet zeggen dat ik totaal niet bekend was met de twee dochters, Irène en Ève. Maar wat een vrouwen! Mijn ogen zijn alleszins duchtig opengegaan met het lezen van de indrukwekkende levens van deze drie uitzonderlijke vrouwen die zoveel betekend hebben voor de mensheid en meer specifiek voor vrouwen.
Marie Curie en haar dochters is een zeer vlot geschreven boek waarin de drie vrouwen tot leven komen. Als ik al iets kan zeggen, is dat de auteur het geschreven heeft alsof ze in het hoofd van hen zat en weet wat ze denken en voelen, dit had nu wel niet gehoeven. Maar buiten dit is zeker te zeggen dat Claudine Monteil een goed en indringend portret van de familie Curie gemaakt heeft rekening houdend met de historische context. Nu kon het ook moeilijk anders omdat de vrouwen volledig in het leven van die tijd stonden en er uitbundig aan deelnamen. Niettemin was het een enorme verrijking in de biografie, het kan niet anders of je steekt er iets van op, of veel zelfs. Marie Curie en haar dochters is absoluut een aanrader!

Uitgeverij: Querido (2022) - 285 blz. (286-302 Dankwoord, Noten en Beknopte bibliografie)
Oorspronkelijke titel: Marie Curie et ses filles
Vertaling: Mieke Maassen en Jacqueline Wermers